Door Machteld Huber, arts en voedingsdeskundige

Is het je gewoonte een scheutje room in de soep te doen of een klontje boter op de groente? Of ben je daar juist mee gestopt na de voorlichtingscampagne ‘Let op vet’ van de afgelopen jaren? Die campagne heeft veel mensen tot andere eetgewoonten gebracht en dat is een goede zaak. Want het is een feit dat onder andere de forse consumptie van te vette en te zoute voeding bijdraagt aan het ontstaan van welvaartsziekten als hart- en vaatziekten en kanker.

De keerzijde van deze campagne is dat sommige mensen er een regelrechte angst voor vet aan over hebben gehouden. Zij eten alleen nog magere producten en light-producten en gebruiken die zelfs voor de voeding van hun kinderen. Voor kleine kinderen is dat bepaald af te raden en daarom is het goed om naast de mogelijke risico’s van vet ook maar eens de positieve kanten te noemen.

Allereerst is het zo dat vetten en oliën bijdragen aan de smaak van de maaltijd en ook andere smaken beter tot hun recht laten komen. Ze voorzien je van de vitamines A, D, E en K die alleen in vet oplossen en geven je bovendien een aangenaam gevoel van verzadiging. Maar het meest typerende aan vet en olie is dat ze alles te maken hebben met warmte, omhulling en afscherming tegen omgevingsinvloeden.

In het plantenrijk worden vetten en oliën onder invloed van de zonnewarmte gevormd in allerlei vruchten, noten en zaden, zoals olijven, hazelnoten en zonnebloempitten. Hoe meer warmte, hoe meer olie. In het lichaam ontstaat bij de omzetting van deze olie (onder andere) lichaamswarmte. En het is ook weer het vet dat zorgt dat je die warmte kunt vasthouden. Onder je huid zit van nature een laagje vetweefsel dat isoleert, en in de huid bevinden zich talgklieren die vet uitscheiden en je huid van een beschermend laagje voorzien. Je merkt het als je jezelf insmeert met een lekkere olie, dat voelt bijna als een tweede huid. Kortom, vet beschermt en geeft je warmte.

Zeker een klein kind kan niet zonder. Het heeft vet broodnodig om zich goed te kunnen ontwikkelen. In de voeding van kinderen zijn volle melk, roomboter, jonge kaas, notenpasta, koud geperste olie en dergelijke dus prima op hun plaats, zeker als ze van biologische of biologisch-dynamische herkomst zijn, want juist vetten houden makkelijk resten van bestrijdingsmiddelen vast. Het is wel een goede gewoonte om bijvoorbeeld de notenpasta zonder boter te gebruiken en de roomboter dun te smeren. En dan mag het scheutje room in de soep best gehandhaafd blijven.