Voor een pasgeboren baby is er niets weldadiger dan warmte, rust en voeding op afroep. Hij komt immers uit een omgeving waar de temperatuur helemaal was afgestemd op zijn behoefte. Bovendien was de temperatuur tot dan toe steeds gelijkmatig, zodat hij niet blootgesteld was aan allerlei schommelingen. 

Na de geboorte verandert dat acuut. Geen omhullend vruchtwater meer, geen schemerige atmosfeer, geen afgesloten ‘kamertje’, geen vredig ritmisch gestamp (de hartklop van de moeder) en geen continue voedingsstroom. In plaats daarvan is het licht om hem heen, zijn er mensen die af en aan lopen, bereiken hem onbekende geluiden en mist hij de vanzelfsprekende warmte. Vanaf het moment dat de navelstreng wordt doorgeknipt vormt hij bovendien geen tweeheid meer samen met zijn moeder, maar is hij een eenheid, een individu. Dat hij de tijd nodig heeft om dat daadwerkelijk te worden, is op dit moment niet meer dan vanzelfsprekend.  

Liever niet meteen in bad
Als de baby op tijd is geboren, dat wil zeggen tussen de 38 en 40 weken, is zijn huid nog gedeeltelijk bedekt met een laagje kwarkachtige witte huidsmeer. In de baarmoeder bood deze vette substantie een goede bescherming tegen het vruchtwater (de huid zou anders snel verweken). Na de geboorte is het een geweldig goede beschermlaag tegen uitdroging van de huid en tegen de temperatuurwisseling waar de baby aan is blootgesteld. Je ziet ook hieraan hoe prachtig de natuur de dingen regelt. Het is daarom het allerbeste dit natuurlijke laagje zoveel mogelijk intact te laten. Dat houdt in dat je de baby de eerste dagen beter niet meteen van top tot teen in bad kunt (laten) stoppen. Eventuele bloedsporen van de bevalling kunnen met een doekje en eventueel wat babyolie worden weggeveegd; de huidsmeer kan men gewoon laten zitten, want die wordt opgenomen in de huid.

Als het kindje onder de meconium zit, dat is de eerste ontlasting die er zwart uitziet en nogal kleverig is, kun je het schoonmaken met een washandje met warm water en een beetje Calendula Iedere Dag Olie.  

Aanleggen
Als je van plan bent om borstvoeding te geven kan de baby het best meteen het eerste uur na de geboorte worden aangelegd. Echt hongerig is hij dan nog niet, maar zowel voor jezelf als voor het opgang komen van de melkproductie is het van belang dat je daar snel mee begint. Door zijn zuigreflex maak je namelijk het hormoon aan waardoor de melk ‘toe gaat schieten’. Wonderlijk genoeg zorgt datzelfde hormoon er ook voor dat tegelijkertijd de baarmoeder doet wat hij moet doen na de bevalling, namelijk samentrekken! Ongetwijfeld helpt de verloskundige of kraamverzorgende je bij het zoeken naar de juiste houding, zodat de baby de tepel goed kan pakken.

Wat er de eerste uren en dagen uit je borsten komt, is geen ‘gewone’ moedermelk, maar een dikke, romige substantie die colostrum heet. Colostrum bevat antistoffen die een pasgeboren baby beschermen tegen infecties. Ondanks de romigheid bevat het weinig vet en heel veel eiwitten. Door het colostrum komt ook de eerste ontlasting (het al eerder genoemde zwartachtige meconium) gemakkelijker op gang.  

Warmte
Een kruik in de wieg, warme wollen sokjes, een dun wollen hemdje met daaroverheen een zacht wollen vestje: het leek van tevoren misschien overdreven, maar nu je dat kleine gerimpelde hummeltje in je armen hebt, kun je je ineens voorstellen waarom een warm welkom zo op zijn plaats is. Ook een klein mutsje van zijde of dunne wol (voor herfst en winter) is ineens niet zo’n vreemde gedachte meer, als je met eigen ogen ziet dat het hoofdje als het ware ‘ademt’ omdat de fontanel nog niet is gesloten. Met het mutsje houdt de baby de warmte veel beter bij zich. Let er wel op dat het voorhoofd niet wordt bedekt door de muts, want anders hoopt de warmte zich daar te veel op.

Kraamverpleegkundigen gebruiken de eerste weken graag een ouderwetse flanellen omslagluier om de baby in te wikkelen. Het houdt de beentjes lekker warm, veel warmer dan een katoenen pakje dat kan doen. Bovendien gaat het verwisselen van de luier hierdoor gemakkelijker en sneller.  

Navelverzorging
Als de navelstreng na de bevalling is doorgeknipt blijft er nog een klein stukje zitten. Binnen afzienbare tijd zal dat verschrompelen en ten slotte zal het helemaal loslaten. Uiteindelijk wordt er als het goed is een mooi gaaf naveltje zichtbaar. Voor het zover is, moet er echter het een en ander gebeuren om nabloedingen en infecties tegen te gaan.  

Sinds de jaren vijftig maakt Weleda een gezondheidsproduct dat inmiddels beroemd is om zijn huidverzorgende kwaliteit: Wecesin Strooipoeder. Dit strooipoeder is samengesteld uit honderd procent natuurlijke ingrediënten en geeft uitstekende resultaten. De restanten van de navelstreng laten er snel door los. Wecesin Strooipoeder kan vanaf de eerste dag na de geboorte worden gebruikt.